Odznaka Pamiątkowa KOP Dywizja Podlaska – Za Męstwo – Lipczyński

Oryginalna Polska odznaka pamiątkowa z okresu II Rzeczypospolitej, upamiętniająca działania bojowe struktur Korpusu Ochrony Pogranicza wchodzących w skład zgrupowania operacyjnego. Na wieloelementowym awersie centralne miejsce zajmuje tarcza herbowa zwieńczona koroną, podzielona na trzy pola, w których widnieją wizerunki Orła Białego, Pogoni Litewskiej oraz Archanioła Michała. Tarcza nałożona jest na pionowy krzyż, pod którym skrzyżowane są dwie szable na tle wieńca z liści laurowych i dębowych. Na górnym ramieniu krzyża znajduje się tłoczony napis DYWIZJA PODLASKA, natomiast na dolnym ramieniu widnieje inskrypcja ZA MĘSTWO. Rewers odznaki stanowi wierne, negatywowe odbicie motywu z awersu, z fabrycznie montowanym gwintowanym słupkiem mocującym pośrodku. W dolnej części wybitny jest numer seryjny nadania 160. Do zestawu dołączona jest oryginalna mosiężna nakrętka o ząbkowanej krawędzi z uszkami ułatwiającymi dokręcanie, na której widnieje pełna sygnatura warsztatu grawerskiego: S. LIPCZYŃSKI GRAVEUR VARSOVIE MARSZAŁKOWSKA 149. Całość charakteryzuje się piękną, naturalną patyną oraz nienaruszonym stanem technicznym wszystkich elementów montażowych.

Kontekst historyczny:
Prezentowana odznaka pamiątkowa wiąże się bezpośrednio z dramatycznymi walkami improwizowanej Dywizji Piechoty „Podlaska” (tworzonej m.in. z rezerwowych pułków i pododdziałów Korpusu Ochrony Pogranicza), działającej w strukturach Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” pod dowództwem generała Franciszka Kleeberga jesienią 1939 roku. Trójdzielny herb umieszczony na tarczy bezpośrednio nawiązuje do tradycji dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz ziem objętych operacjami obronnymi kampanii wrześniowej. Wybity na rewersie niski numer 160 świadczy o limitowanym charakterze nadania dla konkretnego oficera lub żołnierza wyróżniającego się na polu bitwy. Pracownia grawerska Stanisława Lipczyńskiego, mieszcząca się przy ulicy Marszałkowskiej 149 w Warszawie, należała do najbardziej elitarnych i cenionych warsztatów rzemieślniczych II RP, wykonujących najwyższej jakości odznaczenia i odznaki pułkowe dla Wojska Polskiego.